Izan ere, Gallartako Martin Etxeak Mariana Ávila Montejano giza eskubideen defendatzaile mexikarra denbora baterako hartu du. Ávila Aguascalientesko (Mexiko) Gizarte eta Genero Indarkeriaren Behatokiaren sortzailea da, eta Europan egiten ari den biraren barruan etorri da, bere herrialdean emakumeen desagerpenak ikertzen dituzten pertsonen aurkako jazarpenaren gorakada eta desagerpen horiek krimen antolatuarekin dituzten loturak salatzeko.

www.martinetxea.eus

Ávilak biktimei eta haien senideei laguntza ematen die, eta, aldi berean, genero- eta sexu-indarkeriako kasuak, behartutako desagerpenak, erreklutamendua, feminizidioak eta genero-arrazoiekin lotutako beste delitu batzuk dokumentatzen ditu. Munduan desagertutako pertsona gehien dituen herrialdeetako batean egiten du lan: erregistro ofizialen arabera, 134.000 pertsona baino gehiago daude desagertuta eta 5.000tik gora hilobi klandestino aurkitu dira.

Krimen antolatuaren, behartutako erreklutamenduaren eta Mexikoko emakumeen desagerpenaren arteko lotura

Ávilak beste ekimen batzuk ere zuzentzen ditu, hala nola doako klinika juridiko espezializatuak. Horien bidez, tokiko eta estatuko hainbat unibertsitatetako ikasleak prestatzea du helburu, emakumeen giza eskubideen babesa sustatzeko, bakoitzaren espezializazio-arloetan.

Jarduera horren guztiaren ondorioz, azken urtean zazpi eraso zuzen baino gehiago jasan ditu. Azkena joan den uztailaren 21ean gertatu zen, bere etxean, eta, oraingoz, estatuko agintariek ezin izan dute haren segurtasuna bermatu. Beste lankide batzuk ere espetxeratu dituzte, erakunde kriminal batekin elkarlanean aritzea leporatuta, gizakien salerosketaren biktimei laguntza emateagatik.

Mesoamerikako Emakume Defendatzaileen Ekimenaren (IM-DEFENSORAS) «Datos que nos duelen, redes que nos salvan» txostenaren arabera, 2012 eta 2023 artean eskualdeko giza eskubideen defentsan lan egiten duten 8.926 emakume defendatzaileren eta 953 erakunderen aurkako 35.077 eraso dokumentatu ziren.

Ávilak Bilbo bisitatuko du beste erakunde batzuekin nazioarteko harremanak sendotzeko, bere erakundearen lana babesteko eta, aldi berean, bere herrialdeko emakumeek bizi duten egoera salatzeko.

Hemen egoeraren lagina izan daitekeen kronika, 2023koa da:

The post Mexiko: emakumeen desagerpenak ikertzearen ordainak appeared first on IPES.

Azken hilabeteetan haien artean bildu, eta elkarte propio bat osatzeko asmotan dabiltza: kultura, giza eskubideak, komunitatea, elkartasuna eta haien beharrizanak betetzeko sarea ehuntzeko asmoz. Ipes elkarteko bulegoa baliatu eta ahal dugun heinean laguntza ematen diegu; Ipes elkarteak beti ikuspegi internazionalistatik horrela aurkeztu duelako bere burua: herrien arteko xamurtasuna sustatzeko tresna gisa.

Une honetan, palestinarren topalekua da Errondan dugun bulegoa. Bi egitasmo dituzte esku artean: batetik, elkarte gisa eratu eta espazio bateratu propioa sortzeko asmotan dabiltza lanean. Bestetik, une honetan komunitatean dituzten zenbait beharrizan identifikatu, eta, aterabidea ematen saiatzea. Horretarako, umeentzako eskola laguntzak eraikitzen gabiltza: izan gaztelera edo izan euskara ikasteko aukerak sustatzeko asmoz irakasle laguntzaileekin.

Palestinako herritarrek Ipes elkarteko ateak (bai fisikoak eta bai filosofikoak) beti izango dituzte irekita.

The post Euskal Herrian bizi diren palestinarrentzako topagunea da Ipes appeared first on IPES.

Liburu, fanzine eta material politikoaren azokan parte hartzeko gonbidapena jaso dugu. Irailaren 25, 26 eta 27an ospatzen da eta bertaratzeko asmoa dugu. Beste urte batzuetan joan izan gara (azkenekoetan ez) eta elkarlana ber-hartzeko asmoz, Portugaleteko Merkatuan elkar ikusiko dugu eta gure material politikoa eskuragarri izango duzue.

The post Portugaleteko azoka politikoan parte-hartuko dugu appeared first on IPES.

The post 2025-2026 ikasturteko bilana appeared first on IPES.

Mendekotasuna gainera ez da argindarrarekin edo telekomunikazioekin soilik gertatzen; sare eta azpiegitura kritikoak aipatzean, datu-zentroak ere sartu behar ditugu ekuazioan.

Ezinbestekoa dugu guztionak izan beharko luketen oinarrizko ondasunen gaineko burujabetza berreskuratzea,
sare deszentralizatu eta demokratikoagoak sortuz eta elkar konektatutako herri alternatiba iraunkorrak piztuz…

Hemen irakurgai:

The post Teknologia burujabetzarako azpiegiturak appeared first on IPES.

Informazio gehiago hemen:

Ipes elkartetik, guk ere autoedizioan sinisten dugunez, Bilbon pentsamendu kritikoan oinarrituriko espazio alternatiboak behar ditugunez, zabalpen lanetan lagundu nahi dugu.

https://ddtbanaketak.com/eu_ES

The post DDT Banaketak: egitasmo berria appeared first on IPES.

Bitartean, artikulu interesgarri hauek eskuragarri:

The post Teknopolitika eta burujabetza, jardunaldia appeared first on IPES.

Martin Etxea Gallartako aterpe etxearekin elkarlanean egin genuen saioa

#ipes #ezutzigaldetzeari

Honako idazkia bidali zigun aurkezpen bezala:

“Hay ríos que no nacen en la montaña, sino en la memoria.

Del 10 al 13 de marzo estaré en el País Vasco participando en la presentación oficial de mi primer libro de poesía, Subir un Río en Exilio, un libro que escribí con la herida abierta y con la esperanza intacta.
Este libro nace de la memoria, del desarraigo y de la dignidad. Es un viaje íntimo por la experiencia del exilio, por la resistencia emocional y por la reconstrucción de la esperanza a través de la palabra. Es también un espacio de reconstrucción personal: en sus páginas atravieso el proceso de búsqueda de mi hermano, asesinado y desaparecido, una lucha que duró diez años hasta lograr recuperar sus restos. Esa búsqueda transformó mi vida. Me hizo defensor de derechos humanos, pero también me enfrentó a la amenaza, a la violencia sexual y al miedo constante a la muerte.
Son versos que hablan del derecho a recordar, del exilio que duele en el cuerpo y del insilio que nos habita incluso cuando respiramos lejos de casa y de la necesidad de nombrar lo que duele para poder sanar.

Para quienes no me conocen, soy Fredy Morales, con asilo político, estudiante del último semestre del Grado Superior en Integración Social, activista LGBTIQ+ y defensor de derechos humanos desde hace más de 18 años. He acompañado procesos psicosociales con víctimas sobrevivientes del conflicto armado en Colombia y con comunidades en situación de vulnerabilidad, buscando contribuir a la recuperación de la dignidad y a la construcción de caminos hacia la paz.

En el teatro Pedagogía para la Paz y la Transformación Social, encontré una herramienta pedagógica para construir memoria como proceso de sanación colectiva, unificando el arte y la psicología para realizar procesos de transformación humana, luego afloro la poesía y “ella” transformo mi experiencia en un acto creativo y político: cada verso se convirtió en un gesto de resistencia contra el olvido y un intento de reconciliarme con la vida, aun cuando el exilio me haya arrancado de mi tierra y de mis raíces. En este río que puedo subir, llevo conmigo todo lo que la vida me ha enseñado y quiero ofrecer al lector un espacio donde también él pueda navegar sus propias emociones y reflexiones.

Será un honor contar con su presencia en estos espacios de conversación, lectura y encuentro. Más que una presentación literaria, deseo que sea un momento de diálogo, escucha y abrazo colectivo.
Muy pronto compartiré los lugares y horarios específicos de cada evento
Gracias a Martín Etxea y a IPES por caminar conmigo este río”.

Kolonbiako bake prozesuko giza eskubideen arloan partaide, memoria kolektiboaren eraikuntzan aktibo, erbesteratu politikoa, eta azken aldian idazle lanak bateratu ditu bere ibilbidean.

The post Fredy Morales kolonbiar aktibista gurekin appeared first on IPES.

Mugikorrak eskoletan, bai ala ez; nola arautu. Ordainketa automatikoak supermekatuetan; onurak eta arriskuak. Adimen Artifizialaren erabilera. Kamarak kaleetan eta dendetan. Zenbat lanbide desagertuko diren eta zenbat sortu. Horren karietara, eztabaida zahar/berrituak: soldata unibertsala bai ala ez. Klima aldaketari aurre egiteko aukera ala ez. Gure datuekin -guk ematen dizkiegun datuekin- zer egiten duten ez dakigu, nahiz eta bai susmatu, kontsumismora bultzatzen gaituztenean eta hauteskundeak manipulatzeko erabiltzen dituztela zantzuak ditugunean. Eta abar luze bat.

Gizon-emakumeen historia luzean, teknologiaren garapena ez da gauza berria. Espeziaren hasieratik izan dugu bidaide, garapen horren motorra izan da. Oraingo berritasuna garapen horren abiaduran datza, eta sakontasunean, gure bizitzaren arlo guztiak astinduz.

Dena den, gure ustez, hauxe gertatzen zaigu:

• Marko egokiak ez ditugula aurkitzen fenomeno honetaz patxadaz hitz egiteko. Bai, patxadaz, gauza benetan garrantzitsuei buruz hitz egiteko denbora behar dugulako, eta espazio egokiak. Beraz, maila batean edo bestean, denok kontsumitzen eta erabiltzen dugu praktikan mugatu ez dugun teknologia bat. Garapen teknologikoa bultzatzen duten interes pribatuek interes publikoaren gainetik ipintzen dute bere etekin gosea. Teknologiaren eraginari buruz tabernetan eta lagun taldeetan hitz egiten dugu. Ongi da, baina ez da nahikoa. Atzetik goaz.

• Eztabaida sakon faltaren eraginez, ezin dugu ondo neurtu noraino diren onuragarriak teknologia berriak eta noraino kaltegarriak. Saihestezina den fenomeno bat ezin dugu demonizatu bere orokortasunean, ezta akritikoki ere onartu. Gure jarrera pasiboa da, kontsumitzaileena. Beharbada aktiboak izango gara beste arlo batzuetan gure auzo eta herrietan, lantegi eta institutuetan, baina algoritmoaren aurrean, oro har, nahiko pasiboak gara. Erabiltzen ditugu eta erabiliak izaten gara. Ea atera behar garen sare hauetatik, beste hauek erabiltzeko, … . Ez gara gai ezta herri militanteen esparrutean ere erabaki kolektiborik hartzeko.

• Hitzarmen baten faltan gaude. Ez zentzu formalistan uler daitekeen hitzarmena, ezta guztiz arautzailea ere izango dena. Landa bati ezin zaizkio ateak ipini. Gainera, teknologia berrien jabetza sisteman guk ez dugu eragin eraginkorrik. Baina bai behar dugula gutxiengo adostasun zabal eta anitza lortu marko orokorra ulertzeko eta ondorio batzuk ateratzeko, Herri honen gehiengoak sostengu ditzakeen ondorioak. Dena ezin dugu arautu, baina gauza batzuk bai eta era koordinatuan egin behar dugu. Herri moduan egin daitekeen ariketa da, egin behar dena, baita arlo ezberdinetan ere, langile mugimenduan, ikasle mugimenduan… Gure ekarpena, gure xumetasunetik eta gure muga guztiekin, herri mugimenduetara eramatea eztabaida hau izan daiteke, baldin eta horren kontzientzia hartzen badugu.

• Herri mugimenduetan, inertzien inertziengatik, sare batzuk erabiltzen ditugu eta gainera modu zehatz batean; horretaz pentsatu behar dugu. Militatzeko era, beste faktore batzuk ere tartean egonda, aldatu du teknologiak; horri buelta bat eman behar diogu. Kameren hedatzeagatik zailago egiten zaigu aktibismo militantea, isunen arazoa biderkatuz; adostasunetik kokatu beharreko oztopoa. Baina onurak ere ateratzen ditugu teknologia berriei, esaterako eta era neurtu batean, bilerak on-line egiteko aukerak egonda eta, programatikoki, alternatibak eskaintzeko baliabideak emanda, borroka ekologistetan, hiri ereduaren inguruan antolatzen diren mugimenduetan….

• Baina batez ere, irakurketa parte-hartzailea eta kolektiboa garatu beharko dugu. Teknologia horren inpaktuaren ingurukoa, posizio bat hartzearen aldekoa, kontzientzia garatuz hain konplexua den faktore honen inguruan. Badago martxan Euskal Herria mailan marko bat honetaz hausnartzeko, Euskal Herria Digitala, Fundazio, eragile sozial eta sindikatu ezberdinak biltzen dituena. Bertan Ipes ere badago. Manifestu bat plazaratu zuen duela bost urte eta ordutik hitzaldi, jardunaldi, eta ariketa ezberdinak zabaldu ditu eta zabaltzen ari da. Pentsatzeko gune guztiz ezinbestezkoa: https://ipes.eus/lanak/euskal-herria-digitala-ren-partaidea-da-ipes-elkartea/

Gure esku dago hain kaotikoa den prozesu bat ordenatzeko ahaleginak egitea. Pentsamendu kolektibotik jarrera koherenteak mantentzeko, herri dinamiken onurarako. Ulertu, gauzak aldatzen joateko. Adi bada, ekimen ezberdinetan parte-hartzeko espazioak aktibatzeko, horretan laguntzea delako gure asmoa. Kontaktuan gaude.

Ziberburujabetzara bidean

The post Herri mugimenduetatik teknologiaren garapenari buruz pentsatzen appeared first on IPES.

Abenduaren 15etik urtarrilaren 3ra Herri Dendan liburuak, kamisetak, egutegiak, musika eta beste hainbat gauza dituzue zain.

Azoka solidario hau astelehenetik larunbatera egongo da irekita (jai egunetan eta 20, 24 eta 31n arratsaldez izan ezik) 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara.

The post Bilboko Herri Dendan, Ipes elkartea appeared first on IPES.