Irailaren 10ean, osteguna, arratsaldeko 19:30etan Bilboko Errondabide kultur espazioan, Martin Etxeak eta Ipes elkarteak elkarlanean antolaturik, Mexiko izango dugu hizpide bertako militante politiko baten parte-hartzearekin.
Izan ere, Gallartako Martin Etxeak Mariana Ávila Montejano giza eskubideen defendatzaile mexikarra denbora baterako hartu du. Ávila Aguascalientesko (Mexiko) Gizarte eta Genero Indarkeriaren Behatokiaren sortzailea da, eta Europan egiten ari den biraren barruan etorri da, bere herrialdean emakumeen desagerpenak ikertzen dituzten pertsonen aurkako jazarpenaren gorakada eta desagerpen horiek krimen antolatuarekin dituzten loturak salatzeko.
Ávilak biktimei eta haien senideei laguntza ematen die, eta, aldi berean, genero- eta sexu-indarkeriako kasuak, behartutako desagerpenak, erreklutamendua, feminizidioak eta genero-arrazoiekin lotutako beste delitu batzuk dokumentatzen ditu. Munduan desagertutako pertsona gehien dituen herrialdeetako batean egiten du lan: erregistro ofizialen arabera, 134.000 pertsona baino gehiago daude desagertuta eta 5.000tik gora hilobi klandestino aurkitu dira.
Krimen antolatuaren, behartutako erreklutamenduaren eta Mexikoko emakumeen desagerpenaren arteko lotura
Ávilak beste ekimen batzuk ere zuzentzen ditu, hala nola doako klinika juridiko espezializatuak. Horien bidez, tokiko eta estatuko hainbat unibertsitatetako ikasleak prestatzea du helburu, emakumeen giza eskubideen babesa sustatzeko, bakoitzaren espezializazio-arloetan.
Jarduera horren guztiaren ondorioz, azken urtean zazpi eraso zuzen baino gehiago jasan ditu. Azkena joan den uztailaren 21ean gertatu zen, bere etxean, eta, oraingoz, estatuko agintariek ezin izan dute haren segurtasuna bermatu. Beste lankide batzuk ere espetxeratu dituzte, erakunde kriminal batekin elkarlanean aritzea leporatuta, gizakien salerosketaren biktimei laguntza emateagatik.
Mesoamerikako Emakume Defendatzaileen Ekimenaren (IM-DEFENSORAS) «Datos que nos duelen, redes que nos salvan» txostenaren arabera, 2012 eta 2023 artean eskualdeko giza eskubideen defentsan lan egiten duten 8.926 emakume defendatzaileren eta 953 erakunderen aurkako 35.077 eraso dokumentatu ziren.
Ávilak Bilbo bisitatuko du beste erakunde batzuekin nazioarteko harremanak sendotzeko, bere erakundearen lana babesteko eta, aldi berean, bere herrialdeko emakumeek bizi duten egoera salatzeko.
Hemen egoeraren lagina izan daitekeen kronika, 2023koa da:
